Pele and HiiakaPolynesian MythologyLegend / Oral TraditionHawaiian and EnglishSharePele and Hiiaka 127Emerson - EnglishMoreVersion - 1 availableEmersonLanguageEnglishEspañol‹Pele and Hiiaka 1Pele and Hiiaka 2Pele and Hiiaka 3Pele and Hiiaka 4Pele and Hiiaka 5Pele and Hiiaka 6Pele and Hiiaka 7Pele and Hiiaka 8Pele and Hiiaka 9Pele and Hiiaka 10Pele and Hiiaka 11Pele and Hiiaka 12Pele and Hiiaka 13Pele and Hiiaka 14Pele and Hiiaka 15Pele and Hiiaka 16Pele and Hiiaka 17Pele and Hiiaka 18Pele and Hiiaka 19Pele and Hiiaka 20Pele and Hiiaka 21Pele and Hiiaka 22Pele and Hiiaka 23Pele and Hiiaka 24Pele and Hiiaka 25Pele and Hiiaka 26Pele and Hiiaka 27Pele and Hiiaka 28Pele and Hiiaka 29Pele and Hiiaka 30Pele and Hiiaka 31Pele and Hiiaka 32Pele and Hiiaka 33Pele and Hiiaka 34Pele and Hiiaka 35Pele and Hiiaka 36Pele and Hiiaka 37Pele and Hiiaka 38Pele and Hiiaka 39Pele and Hiiaka 40Pele and Hiiaka 41Pele and Hiiaka 42Pele and Hiiaka 43Pele and Hiiaka 44Pele and Hiiaka 45Pele and Hiiaka 46Pele and Hiiaka 47Pele and Hiiaka 48Pele and Hiiaka 49Pele and Hiiaka 50Pele and Hiiaka 51Pele and Hiiaka 52Pele and Hiiaka 53Pele and Hiiaka 54Pele and Hiiaka 55Pele and Hiiaka 56Pele and Hiiaka 57Pele and Hiiaka 58Pele and Hiiaka 59Pele and Hiiaka 60Pele and Hiiaka 61Pele and Hiiaka 62Pele and Hiiaka 63Pele and Hiiaka 64Pele and Hiiaka 65Pele and Hiiaka 66Pele and Hiiaka 67Pele and Hiiaka 68Pele and Hiiaka 69Pele and Hiiaka 70Pele and Hiiaka 71Pele and Hiiaka 72Pele and Hiiaka 73Pele and Hiiaka 74Pele and Hiiaka 75Pele and Hiiaka 76Pele and Hiiaka 77Pele and Hiiaka 78Pele and Hiiaka 79Pele and Hiiaka 80Pele and Hiiaka 81Pele and Hiiaka 82Pele and Hiiaka 83Pele and Hiiaka 84Pele and Hiiaka 85Pele and Hiiaka 86Pele and Hiiaka 87Pele and Hiiaka 88Pele and Hiiaka 89Pele and Hiiaka 90Pele and Hiiaka 91Pele and Hiiaka 92Pele and Hiiaka 93Pele and Hiiaka 94Pele and Hiiaka 95Pele and Hiiaka 96Pele and Hiiaka 97Pele and Hiiaka 98Pele and Hiiaka 99Pele and Hiiaka 100Pele and Hiiaka 101Pele and Hiiaka 102Pele and Hiiaka 103Pele and Hiiaka 104Pele and Hiiaka 105Pele and Hiiaka 106Pele and Hiiaka 107Pele and Hiiaka 108Pele and Hiiaka 109Pele and Hiiaka 110Pele and Hiiaka 111Pele and Hiiaka 112Pele and Hiiaka 113Pele and Hiiaka 114Pele and Hiiaka 115Pele and Hiiaka 116Pele and Hiiaka 117Pele and Hiiaka 118Pele and Hiiaka 119Pele and Hiiaka 120Pele and Hiiaka 121Pele and Hiiaka 122Pele and Hiiaka 123Pele and Hiiaka 124Pele and Hiiaka 125Pele and Hiiaka 126Pele and Hiiaka 127Pele and Hiiaka 128Pele and Hiiaka 129Pele and Hiiaka 130Pele and Hiiaka 131Pele and Hiiaka 132Pele and Hiiaka 133Pele and Hiiaka 134Pele and Hiiaka 135Pele and Hiiaka 136Pele and Hiiaka 137Pele and Hiiaka 138Pele and Hiiaka 139Pele and Hiiaka 140Pele and Hiiaka 141Pele and Hiiaka 142Pele and Hiiaka 143Pele and Hiiaka 144Pele and Hiiaka 145Pele and Hiiaka 146Pele and Hiiaka 147Pele and Hiiaka 148Pele and Hiiaka 149Pele and Hiiaka 150Pele and Hiiaka 151Pele and Hiiaka 152Pele and Hiiaka 153Pele and Hiiaka 154Pele and Hiiaka 155Pele and Hiiaka 156Pele and Hiiaka 157Pele and Hiiaka 158Pele and Hiiaka 159Pele and Hiiaka 160Pele and Hiiaka 161Pele and Hiiaka 162Pele and Hiiaka 163Pele and Hiiaka 164Pele and Hiiaka 165Pele and Hiiaka 166Pele and Hiiaka 167Pele and Hiiaka 168Pele and Hiiaka 169Pele and Hiiaka 170Pele and Hiiaka 171Pele and Hiiaka 172Pele and Hiiaka 173Pele and Hiiaka 174Pele and Hiiaka 175Pele and Hiiaka 176Pele and Hiiaka 177Pele and Hiiaka 178Pele and Hiiaka 179Pele and Hiiaka 180Pele and Hiiaka 181Pele and Hiiaka 182Pele and Hiiaka 183Pele and Hiiaka 184Pele and Hiiaka 185Pele and Hiiaka 186Pele and Hiiaka 187Pele and Hiiaka 188Pele and Hiiaka 189Pele and Hiiaka 190Pele and Hiiaka 191Pele and Hiiaka 192Pele and Hiiaka 193Pele and Hiiaka 194Pele and Hiiaka 195Pele and Hiiaka 196Pele and Hiiaka 197Pele and Hiiaka 198Pele and Hiiaka 199Pele and Hiiaka 200Pele and Hiiaka 201Pele and Hiiaka 202Pele and Hiiaka 203Pele and Hiiaka 204Pele and Hiiaka 205Pele and Hiiaka 206Pele and Hiiaka 207Pele and Hiiaka 208Pele and Hiiaka 209Pele and Hiiaka 210Pele and Hiiaka 211Pele and Hiiaka 212Pele and Hiiaka 213Pele and Hiiaka 214Pele and Hiiaka 215Pele and Hiiaka 216Pele and Hiiaka 217Pele and Hiiaka 218Pele and Hiiaka 219Pele and Hiiaka 220›TranslationPele and Hiiaka 127ListenPlay this chapter in spoken English.Save chapterListen to chapter1Thou art she, O tree-eater of Puna, O branch of Wahine-kapu's bread-tree. Swarm, fish, to the fisherman's hook-- Fish for the godlike woman of Puna. 2Malae-ha'a-koa felt a genial thrill pervading his system; new vigor came to him; he found himself able to stand on his feet and walk. Some new and wonderful power had come into his life. In the first flush of his ecstacy, he gathered up his fishing tackle, thrust the hooks and lines into his basket and walked triumphantly home on his own feet. Without a word to his wife, he began to tear down a portion of the fence that enclosed the house-lot. 3"What are you about?" exclaimed his wife; "tearing down our fence!... But what has happened to you? Here you are for the first time in many years able to walk on your feet!" 4The man made no immediate reply, but kept on with his work. When she repeated her questionings and expressions of wonder, he quietly asked, "Have you not seen two women about the place?" 5"There were two women who came this way," she answered thoughtfully. 6"Would you think it! They were divine beings," he exclaimed in a tone of conviction. "We must spread for them a feast. You had better prepare some luau." 7Malae-ha'a-koa himself, alii as he was, with his own hands set about dressing and preparing a dog for the oven. This was his own token of service. At his command his people brought the material for an abundant feast. 8Hiiaka saw from a distance the smoke of Malae-ha'a-koa's imu and recognized the bustle preparatory to a feast, she exclaimed to her companion, "The lame man has saved the day." 9When the repast was nearing its end and the people had well eaten, Malae-ha'a-koa and his wife stood forth and led in the performance of a sacred dance, accompanying their rhythmic motions with a long mele that recited the deeds, the events, the mysteries that had marked Pele's reign since the establishment of her dominion in Hawaii: 10O kaua a Pele i haká i Kahiki, I hakaká ai me Na-maka-o-ka-ha'i. [173] Mahuka mai Pele i Hawaii; Mahuka Pele i ona onohi, I na lapa uwila, E lapa i na mahina, la! Elieli, kau mai! [174] 11He kai moe nei no Pele, No ke Akua; He kai hoolale i na moku. Ha'i aku kai i Hana-kahi, [175] I ke one o Wai-olama [176] iluna. Ako ia ka hale [177] a ke Akua; Ke amo 'a la ke ko'i [178] Ke Akua la i uka. Haki nu'anu'a mai ka nalu mai Kahiki; Popo'i aku i ke alo o Kilauea, Ke kai huli i ke alo o Papa-lau-ahi. Kanáka hea i ke ála-- Kou pua'a-kanu, [179] Wahine kui lehua Ka uka i Ola'a, ku'u moku lehua I ke alo o Heeia, o Kukuena [180] wahine. Komo i ka lauwili [181] na hoalii I ka nahele o Puna-- A'e, a'e a noho. Eia makou, kou lau kaula, la! Elieli, kau mai! 12He kai ehu ko Kohala-loa, Kai apa'apa'a [182] ko ka pali i uka; He kai kiei pali ko Kupehau, Kai pi'i hala o ka aina: Ke popo'i aku la i kai o Maui Ke kai a ka Wahine ali'i, O ke kai kui lehua a Pele, A ko'u akua la, e! Elieli, kau mai! 13Hiiaka was so greatly impressed with this mele that she commanded Wahine-oma'o to restrain herself and observe the dignity of the occasion by eating more quietly. The young woman, thereupon, moderated her gusto and concluded her repast with less smacking of the lips; and the singers proceeded: 14E oe mauna i ka ohu ka pali, Kahá ka leo o ka ohi'a, uwé: Ike au i ke ahi ai alá, Ka luahine moe naná [183] A pápa enaena, wai hau, a wa'a kauhí. [184] Ilaila Pepe mua, Pepe waena, [185] O Pepe ka muimui-- [186] O kihele ia ulu, [187] ka maka hakaikea O Niheu [188] Kalohe, ka maka kahá la. Elieli, kau mai! 15A Moloka'i nui a Hina, [189] A Kaunu-ohua [190] he pali, A kukui o Haupu. [191] Haupu ke akua li'ili'i; Puka mai Pele, ke Akua nui, Me Haumea, me Hiiaka, Me Kukuena, me Okaoka: [192] O ke a ke ahi iki, e a! He onohi no Pele, Ka oaka o ka lani la, e! Elieli, kau mai! 16A Nana'i [193] Ka-ula-hea, [194] A Mauna-lei kui ka lei. Lei Pele i ka i-e-i-e, la; Wai hinu po'o o Hiiaka; Holapu ili o Haumea. Ua ono o Pele i kana i'a, O ka honu o Poli-hua-- [195] Honu iki, a-ï no'uno'u, Kua papa'i o ka moana; Ka eä nui, kua wawaka. Hoolike i ka ai na Pele, I na oaoaka oaka i ka lani, la! Elieli, kau mai! 17A Kaua'i, i ke olewa iluna, A ka pua lana i kai o Wai-lua, Naná mai Pele ilaila: E waiho aku ana o Ahu. Aloha i ka wai li'u [196] o ka aina: E ála mai ana Mokihana, Wai auau o Hiiaka. Hoopa'apa'a [197] Pele ilaila; Aohe kahu e ulu [198] ai. Keehi aku Pele i ka ale kua loloa: He onohi no Pele, Ka oaka o ka Lani, la. Elieli, kau mai! 18Holo mai Pele mai ka Hikina, A kau ka wa'a i Mo'o-kini; [199] Noho ka ua i Kumalae; Ho'okú Pele ma i ke ki'i; Noho i ke ki'i a Pele ma, A ka puá o Ko'i. [200] Kanaenae Pele ma ilaila; Ka'i a huaka'i mai Pele A ka lae i Lele-iwi; [201] Honi i ke ala o ka hala, O ka lehua o Mokau-lele; [202] Oia ka Pele a kui la. He kunana hale ka Pu'u-lena, He hale moe o Papa-lau-ahi, He halau no Kilauea. Elieli, kau mai! 19Haule mai Pele mai Kahiki mai; O ka hekili, o ke ola'i, o ka ua loku, O ka ua páka o Ha'i-ha'i-lau-mea-iku O na wahine i ka wao o Mau-kele, la. Ho mai ana Pele li'u la, e; Au miki, au huki ka ale kua loloa; Nu'anu'a ka moana i ka lili [203] o Pele: O ke 'Kua nui ke ku'i la iluna o ka lani; Wahi'a ka papa ku, ka papa i ao'a, Ka papa a Kane ma i he'e ai i Maui.-- Ka Haili-opua, [204] ke 'Kua o ka La. A Wai-a-kahala-loa [205] i akea. Elieli, kau mai! 20O Wa'a [206] ka i naná i ka auwa'a lawaia Ku kapa kai, e Kohala, O ke 'Kua lapu, e Pu'u-loa, Ke uwalo la i ka mea hele; Ke Akua kui lehua o Kua-o-ka-la, Kui mai ana i Maka-noni; Ka la pu'u, la helu o pua [207] la'a; Ka la aku ho'i, e Kahuoi, i ka uka anu. E olohe Ko'e-ula, [208] e mauna mai ana Ka hikina o ka La o Kumu-kahi ma. E haliko a'e ana ka a'ama, [209] lele hihe'e; O Kohala ke kaula'i 'na la, E ka la pumehana ole o ka po; O ka la pe' [210] ai, o ke ao kau aku iluna I ka malama, la. Elieli, kau mai! 21He make no Aua'a-hea, i kalua ia I ka pua'a aohe ihi [211] ka lau ahea-- Ka ipu kaumaha a ke Akua, Ka mamala kapu a na hoali'i. Ku'i i ka lani ka hekili; O ka ua loku o Ka-ula-hea; [212] O ka oka'i nu'u o ke ao, O Ka-o-mea-lani [213] e ua la: Aha o ka hala ia. Líli ke Akua: Akahi Pele a hokahoka; [214] Akahi Pele la a ne'ene'e; [215] Akahi Pele la a ai pau; [216] I pau i kou hoa, i oni i ke a; I pahoehoe, [217] ai oe i ka mauna. Auhea pahoehoe la? Noho iho la ka lau kaula E ka pau [218] hale o ke Akua-- E Kane-ula-a-Pele, [219] o Ku-ihi-malanai-akea, [220] He hoalii na Pele, he noho ana ai [221] laau, Na wahine pule mana, nána i papawalu. [222] Elieli, kau mai! 22Kiope, [223] kiope mai ana ke ahi a kánaka Ilalo o Kilauea, a i ku mau-mau wá; [224] A ikuwá mai ana ka pihe a ke akua Iluna, i ka pali o Mauli; [225] O ka huawai maka [226] i ane'i, O kánaka nana i huli-pueo[226] ka wai. Pu oe i kau laau me kou makaainana; [227] Hopu au i ka'u laau, hahau [228] i ke Akua. Ku'u'a [229] a'e Pele lapu'u'na [230] Pele; Waiho ana ilalo, lapu'u ka moe, A kau la ilalo la pahoehoe ai oe. Auwe! pahoehoe la, e holo e ka wa'a; E ka'a ka mauna. Ola Hiiaka i ka poli o Pele. Ho'i aku e, ho'i aku iluna i ka maláma. A'ama pi'i a'e iluna i Kauwiki; [231] Iho mai a'ama i ke aka o kánaka; Ho'oili [232] a'ama, ku i ka laau; Lawe'a a'ama, hao'na i ka eke; Kaohi paiea [233] i ka pola o ka malo; Ku ana paiea ilo' ka unuunu; Lei ana paiea i ka hua limu-kala; Kau ana paiea iluna i ka alá; Maunu [234] paiea, ha'alele i ka eke. 23Nie [235] au, Moala, ehia inu awa? Ehá: o Eä, [236] o Honu, [237] o Kukuau, [238] o Hinalea, [239] O ka apu-hihi, [240] o ka hihi-wai; [241] Ei' a'e loli-pua, [242] ei' a'e loli-koko; Ei' a'e loli-ka'e, ei' a'e Leleä. [243] O Leleä makua, makua o Kahi-kona, [244] Nána i hanu, kaha ka ua koko: Ha'i'na a'e ana ka mana O ke Akua iwaho la, i líli. Elieli, kau mai! 24Pelei-oho-lani informs me that the following verses are found in another version of this mele immediately following verse 183: 25O kukulu ka pahu a ka leo hokiki [245] kanawai, He kua [246] a, he kai [247] oki'a, he ala [248] muku. ‹Previous chapterPele and Hiiaka 126Next chapterPele and Hiiaka 128›Similar passagesBy tradition and source labelFind similarCompare selectedCompare with similarAsk Deep ThoughtSelect passages to search for parallels.Tap any verse to select it, then compare selected passages or ask Deep Thought. Public domain in the United States via Project Gutenberg